W poniedziałek, 31 sierpnia, podczas briefingu prasowego przekazano wykonawcy plac budowy. Inwestycja realizowana przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie obejmie kompleksową modernizację obiektów budowlanych wchodzących w skład zbiornika.
W briefingu uczestniczyli m.in. wiceminister infrastruktury Przemysław Koperski, dyrektor RZGW w Gliwicach Jan Grygier, przedstawiciele Wód Polskich, burmistrz Pszczyny Dariusz Skrobol, starosta pszczyński Grzegorz Wanot, poseł na Sejm RP Maciej Tomczykiewicz oraz przedstawiciele wykonawcy.
Umowa na realizację pierwszego etapu zadania została podpisana 24 sierpnia 2026 roku z firmą BUILD UP POLAND Sp. z o.o. z Bielska-Białej. Wartość prac wynosi 8 445 372,19 zł brutto, a ich zakończenie zaplanowano do 30 listopada 2026 roku.
Zakres prac
Modernizacja obejmie najważniejsze elementy infrastruktury hydrotechnicznej zbiornika. Zaplanowano m.in.:
Kompleksowe prace o tak szerokim zakresie nie były prowadzone na zbiorniku w ciągu 40 lat jego funkcjonowania.
Bezpieczeństwo przede wszystkim
Głównym celem inwestycji jest wzmocnienie ochrony przeciwpowodziowej i bezpieczeństwa mieszkańców terenów położonych poniżej zbiornika, a także zwiększenie odporności infrastruktury hydrotechnicznej na zdarzenia powodziowe. Prace mają również poprawić możliwości retencyjne zbiornika i efektywność zarządzania przepływami.
W związku z prowadzonymi robotami możliwe będą okresowe wyłączenia z ruchu pieszo-rowerowego korony zapory. Ograniczenia będą wprowadzane w zależności od zaawansowania prac i względów bezpieczeństwa osób przebywających na terenie inwestycji.
- Bezpieczeństwo mieszkańców Pszczyny i terenów położonych poniżej zbiornika jest dla nas najważniejsze. Zbiornik Łąka pełni dziś przede wszystkim funkcję przeciwpowodziową i jest niezwykle istotnym elementem systemu ochrony naszego miasta. Dlatego modernizacja jego infrastruktury ma ogromne znaczenie. Chcemy, aby obiekt był odpowiednio przygotowany na sytuacje ekstremalne i skutecznie chronił mieszkańców również w przyszłości. Cieszę się, że po wielu latach rozpoczynają się kompleksowe prace modernizacyjne - mówi burmistrz Dariusz Skrobol.
Kolejne etapy modernizacji
Prace zaplanowane na 2026 rok są pierwszym etapem większego przedsięwzięcia. W kolejnych latach przewidziano dalszą modernizację zbiornika.
W 2027 roku planowane są m.in. odbudowa skarpy odwodnej zapory czołowej, odbudowa polderu powodziowego w Wiśle Wielkiej oraz odbudowa upustu do Młynówki. Łączna wartość tych prac wyniesie około 28,7 mln zł.
W 2028 roku zaplanowano dalszą odbudowę skarpy odwodnej zapory czołowej i polderu powodziowego w Wiśle Wielkiej, a także odbudowę przelewu bocznego i sieci piezometrycznej zapory. Wartość tych prac to około 21,3 mln zł.
Łączny koszt drugiego etapu zadania wyniesie około 50 mln zł brutto.
Zbiornik Łąka ma 40 lat
Zbiornik wodny Łąka powstał poprzez przegrodzenie koryta rzeki Pszczynki zaporą ziemną. Ma powierzchnię zalewu 352 ha i całkowitą pojemność 11,15 mln m³, w tym około 3,14 mln m³ pojemności powodziowej.
Zbiornik został oddany do użytku i napełniony w 1986 roku, a więc w tym roku przypada 40. rocznica jego funkcjonowania. Początkowo jego zadaniem było m.in. zaopatrzenie w wodę Rybnicko-Jastrzębskiego Okręgu Węglowego oraz miasta Pszczyny. Pełnił również funkcję przeciwpowodziową i rekreacyjną. Obecnie jego najważniejszą funkcją jest ochrona przeciwpowodziowa Pszczyny i terenów położonych poniżej zapory.
Znaczenie zbiornika szczególnie wyraźnie było widoczne podczas powodzi we wrześniu 2024 roku. W dniach 14-19 września przez zbiornik przepłynęło łącznie około 11 mln m³ wody, czyli ilość odpowiadająca całkowitej pojemności akwenu. Woda została bezpiecznie odprowadzona w ciągu pięciu dni do koryta Pszczynki poniżej zapory. Praca zbiornika pozwoliła wypłaszczyć falę powodziową i ograniczyć skalę potencjalnych szkód w infrastrukturze oraz mieniu mieszkańców.
Rozpoczynająca się modernizacja ma zapewnić dalsze, bezpieczne funkcjonowanie tego ważnego dla Pszczyny obiektu hydrotechnicznego oraz zwiększyć jego odporność na przyszłe zagrożenia powodziowe.
Briefing prasowy Wód Polskich na zaporze Zbiornika Łąka - 31.08.2026